Fermantasyon sırasında önemli miktarda karbon dioksit oluşur. Kapalı üretim alanlarında kaçan CO₂ düşük bölgelerde birikebilir ve oksijeni seyrelterek çalışanlar için görünmez bir tehlike oluşturabilir. Kaynak CETCI uygulama notu, şaraphane fermantasyon odalarında CO₂ ve O₂’nin birlikte sürekli izlenmesini önerir.
İki parametre aynı riskin farklı yönlerini gösterir: yüksek CO₂ ve düşen O₂.
Şarap Fermantasyonunda CO₂ Neden Birikir?
Kaynak doküman; fermantasyon odaları yanında çukurlar, sump alanları, depolama tankları ve şişeleme bölümlerini yüksek CO₂ açısından dikkat edilmesi gereken bölgeler arasında sayar. CO₂ havadan daha ağır olduğundan alçak bölgelerde “gaz havuzları” oluşturabilir.
CO₂ ve O₂ Neden Birlikte İzlenir?
CO₂ birikimi oksijeni yer değiştirerek O₂ seviyesinin düşmesine yol açabilir. Bu nedenle kaynak sistemde LPT-A-O₂ elektrokimyasal oksijen transmitter ile AST-IS18 NDIR CO₂ transmitter birlikte kullanılır. Böylece hem gaz birikimi hem oksijen yetersizliği görünür hale gelir.
Kaynak Sistemde Ölçüm Aralıkları
Dokümana göre LPT-A-O₂ ölçüm aralığı 0–25% vol O₂, AST-IS18 CO₂ ölçüm aralığı ise 0–4% vol CO₂ olarak verilmiştir. Bunlar kaynak dokümandaki model konfigürasyonlarıdır; güncel ürün seçimi ayrıca doğrulanmalıdır.
Sensör Montaj Yüksekliği
Oksijen transmitterinin solunum bölgesi yüksekliğinde, yaklaşık 4–6 ft seviyesinde ve fermantasyon tanklarına yakın monte edilmesi önerilir. CO₂ transmitterinin ise kaynak örneğinde aynı bölgeyi izlemek üzere yakına konumlandırıldığı görülür. Sahada CO₂’nin ağır gaz davranışı ve çukur/alt kotlar ayrıca değerlendirilmelidir.
QCC Alarm ve Havalandırma Mantığı
QCC giriş dışında konumlanır. O₂ güvenli seviyenin altına düşerse veya CO₂ alarmı oluşursa flaşör/siren çalıştırılabilir; rölelerle mekanik havalandırma veya diğer güvenlik prosedürleri tetiklenebilir. İkinci giriş için QCC-RDM uzak ekran önerilir.
Şaraphanede Riskli Bölgeler
| Bölge | Olası risk | Ölçüm yaklaşımı |
|---|---|---|
| Fermantasyon odası | Yüksek CO₂ + O₂ düşmesi | Sürekli CO₂/O₂ izleme |
| Çukur / sump | CO₂ birikimi | Düşük kot risk analizi |
| Tank çevresi | Fermantasyon gazı | Yakın alan izleme |
| Şişeleme alanı | Proses CO₂ kullanımı olabilir | Proses bazlı CO₂/O₂ değerlendirmesi |
| Odaya giriş | Atmosfer durumunu önceden görme | Dışarıda kontrolör/uzak ekran |
Şaraphane İçin Hangi CO2 ve Oksijen Dedektörleri Tercih Edilmeli?
Fermantasyon alanlarında CO₂ için uygun infrared sensör, oksijen için elektrokimyasal O₂ sensörü ve giriş dışında merkezi görüntüleme birlikte değerlendirilmelidir. NOVEL, sabit gaz dedektörü ve kontrol sistemi seçiminde ölçüm aralığı, yıkama koşulları, alarm seviyeleri ve mekanik havalandırma entegrasyonunu proje bazında değerlendirir. Sabit Gaz Dedektörlerini İncele.
Uygulamanız İçin Doğru Gaz Dedektörünü Birlikte Seçelim
Hedef gazı, beklenen konsantrasyonu, alan planını ve otomasyon ihtiyacınızı paylaşın. NOVEL Teknik Ekibi sensör tipi, montaj konumu ve sistem mimarisi için teknik değerlendirme yapsın.
Sık Sorulan Sorular
Şaraphanede neden CO2 dedektörü gerekir?
Fermantasyon sırasında önemli miktarda CO₂ oluşabilir ve kapalı alanlarda birikebilir.
CO2 sensörü tek başına yeterli mi?
Kaynak uygulama CO₂ ile birlikte O₂ seviyesinin de izlenmesini önerir; çünkü CO₂ birikimi oksijeni seyreltebilir.
Oksijen sensörü hangi aralıkta ölçer?
Kaynak LPT-A-O₂ konfigürasyonunda 0–25% vol ölçüm aralığı belirtilmiştir.
CO2 sensöründe hangi teknoloji kullanılır?
Kaynak AST-IS18 transmitterin NDIR (non-dispersive infrared) CO₂ sensörü kullandığını belirtir.
Alarm halinde havalandırma çalıştırılabilir mi?
Evet. Kaynak QCC röleleri mekanik havalandırma ve uzaktan alarm cihazlarını tetiklemek için kullanılabilir.
Odaya girmeden gaz seviyesini görmek mümkün mü?
QCC veya QCC-RDM giriş dışında konumlandırılarak iç ortam seviyelerinin giriş öncesi görülmesi sağlanabilir.
Kaynak ve Teknik Not
Bu makalenin uygulama mimarisi ve model bazlı teknik ayrıntıları, kullanıcı tarafından sağlanan Critical Environment Technologies Canada Inc. uygulama dokümanından hazırlanmıştır. Kaynak doküman eski tarihli olabileceğinden, güncel ürün kodları, sertifikalar, ölçüm aralıkları ve yerel mevzuat proje/sipariş öncesinde ayrıca doğrulanmalıdır.
Yazan: NOVEL Teknik Ekibi
Yayın tarihi: 7 Eylül 2026